Κέδρα


        Τα Κέδρα, μάλλον, αποτελούν το μικρότερο Δημοτικό Διαμέρισμα του Δήμου Ασπροποτάμου, σίγουρα, όμως, είναι το πιο αλαργινό, προς τα δυτικά, χωριό και του Δήμου και της Ευρυτανίας, αφού σε λίγα μόλις λεπτά βρίσκεσαι εκτός Ευρυτανίας και μέσα στην περιοχή της όμορης Αργιθέας…!

          Τα Κέδρα, παρ’ ό,τι είναι σκαρφαλωμένα, απλωμένα είναι το σωστότερο, σε μια όμορφη, σε μια γραφική πλαγιά, το κανάλι μέσα στο οποίο είναι αναπτυγμένα δεν σου επιτρέπει να δεις όλο τους το μεγαλείο από μακριά. Ναι… Αληθινά, έτσι είναι! Αν κι απ’ την περιοχή του Ραπτοπούλου, του Παλαιοχωρίου, του Νέου Αργυρίου και του Αυλακιού (Δ.Δ. Βρουβιανών Βάλτου), βλέπεις κομμάτι απ’ το, (ή ολόκληρο το) κεντρικό χωριό (Κέντρο), λίγο, λιγότερο ή και καθόλου το Μαχαλά –εξαρτάται, βέβαια, κι απ’ το που είσαι –βλέπεις όλους τους οικισμούς και κάμποσα μεμονωμένα σπίτια, αλλά το Διάσελο δεν το βλέπεις. Για να το δεις πρέπει να’ σαι στην κορυφή ή στα μισά της Τσιούκας ή σαν κάμεις τον κόπο και πας εκεί! 

          Τα Κέδρα, που παλιότερα λέγονταν Χορίγκοβο, βρίσκονται σε υψόμετρο 710 μέτρων και αποτελούνται από τους συνοικισμούς και οικισμούς: Κέντρο, Διάσελο, Μαχαλά, Πάνω και Κάτω Σάτο, Κερασιές, Γρίπιλο και Παλιοχορίγγοβο.

          Παλιότερα, κατά πως δείχνουν τα πράγματα, το χωριό των Κέδρων, του Χορίγγοβου τότε, βρίσκονταν  στο σημερινό Παλιοχορίγγοβο, γι’ αυτό και λέγεται Παλιοχορίγγοβο. Όμως, σιγά –σιγά, με τον καιρό, περπάτησαν… «μετακόμισαν» κι ήρθαν εδώ που βρίσκονται σήμερα.         

          Πάνω απ’ το Διάσελο και ψηλότερα από το Μαχαλά, υπάρχουν θεόρατοι βράχοι και ο γήινος όγκος, ο Αϊ –Λιάς, που τους κρατάει στο «κεφάλι» του μοιάζει Άτλας ανίκητος και γίγαντας άκαμπτος και κραταιός.

           Είναι αλήθεια, ότι βλέποντας αυτούς τους τεράστιους, αυτούς του γρανιτένιους βράχους, απολαμβάνεις μιαν αλλιώτικη… βιώνεις ενός άλλου είδους ομορφιά. Κάποιοι τη λένε άγρια, αλλά, αν και δεν ξέρω πως να την πω… και ίσως δε μπορώ να την ονοματίσω, φοβάμαι, ότι δεν πρέπει με δαύτους εγώ να συμφωνήσω. Για μένα, των Κέδρων οι βράχοι, δεν είναι μονάχα γεννήτορες άγριας ή ήμερης ομορφιάς… Για μένα, είναι μια ακρόπολη που δεν την έστησαν άνθρωποι, που δεν την επινόησαν θνητοί, που δε δούλεψαν για δαύτη σκλάβοι, ανελεύθεροι και παρακατιανοί, αλλά ο ίδιος ο Μεγαλοδύναμος Θεός! 

          Μολαταύτα, η γεωλογική ιδιομορφία της περιοχής δεν σταματάει στους τεράστιους βράχους του Διάσελου και στα κοτρόνια του Αϊ –Λια! Πίσω απ’ του Διάσελου την πλάτη, είναι ο μοναδικός Πλατανιάς. Πρόκειται για μια τεράστια έκταση γεμάτη πλατάνια, πλατάνια, πλατάνια… Σαν κάμεις και μπεις το καλοκαίρι εκεί, μεμιάς ξεχνάς την εποχή, λησμονείς σκοτούρες, προβλήματα και καθημερινότητα κι απολαμβάνεις… Απολαμβάνεις του πράσινου τη δροσιά, των πλατανιών το «μποέτι», της στιγμής την ξενοιασιά, του νερού το αδιάκοπο μουρμουρητό, απολαμβάνεις και των τζιτζικιών το ασταμάτητο τραγούδι! Ενώ, σαν κάμεις κι έρθεις Μάη, άνοιξη και Θεριστή, σε μαγεύουν του τόπου οι σειρήνες… σε ξεμυαλίζουν τα ανεμόφαντα… τα αμίμητα… τα αξεπέραστα αηδόνια…! 

          Πίσω απ’ το Διάσελο, σιμά στον Πλατανιά, ανάμεσα στους Αϊ -Λιάδες βρίσκεται της «Πάργας» το φαράγγι με τα πολύμορφα βράχια του, με τις δυσκολίες του, με τις άπλες και με τις στενοκοπιές του.

          Το περπάτημα, μέσα στης «Πάργας» το δύσκολο, είναι αλήθεια, μονοπάτι, είναι και εμπειρία και εξερεύνηση και απόλαυση. Κοιτάζεις τους πέτρινους όγκους και νοιώθεις σα να θέλουν κάτι να σου πουν ή να σε φοβερίσουν…! Περπατάς απάνω στις γρανιτένιες πέτρες και νομίζεις, ότι βαδίζεις σε καλντερίμι προαιώνια φτιαγμένο…! Καρφώνεις τα μάτια σου στα πλαϊνά λιθάρια και βλέπεις κορμιά, γυναίκες, κεφάλια, κάθε λογής απόκοσμες φιγούρες και κάθε μορφής αλλόκοτες σκιές…! Αγναντεύεις τον Βάλτο και θαρρείς, ότι όπου να ’ναι φτάνεις…! Κοιτάζεις τον ουρανό κι έχεις τη γνώμη, ότι είσαι μέσα στης γης τα άπατα…!

          Σαν συνεχίσεις να περπατάς μέσα στης «Πάργας» το φαράγγι, κάποια στιγμή, ξαγναντάς και φτάνεις «στ’ αγριομελίσσι». Σίγουρα, τον τόπο αυτό είχε κατά νου του ο Στέφανος Γρανίτσας, όταν έγραφε του άγριου μελισσιού το θρύλο. Το θρύλο, μέσα από το οποίον, ο λαός μας, τόσο σοφά και έντεχνα καυτηριάζει, διακωμωδεί και καταδικάζει την πλεονεξία, την απληστία και του ανθρώπου την αχορτασιά.      

          Μετά απ’ της «Πάργας» το περπάτημα, ανηφορίζοντας μέσα στου Πλατανιά το ρέμα, στο Πλατανόρεμα, χαίρεσαι τα πλατάνια, συνομιλείς με τα νερά, παίζεις κρυφτό με τις ιτιές, σκιάζεσαι μπροστά στων βράχων τη θωριά, «πνίγεται» το μάτι σου μέσα στον ελατιά, ισκιώνεσαι απ’ του «Παπά το πήδημα», δροσίζεσαι και ξαποσταίνεις στη Βατόβρυση!

          Τα Κέδρα θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν, και είναι, ως το χωριό των μουσικών! Χωρίς καμία απολύτως υπερβολή, οι μουσικοί που κατάγονται από τα Κέδρα (οι περισσότεροι διαμένουν στα Κέδρα), πρέπει να αγγίζουν ή να ξεπερνούν τους δέκα! Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα, ότι έγιναν οργανοπαίχτες για βιοποριστικούς λόγους, δηλαδή για να ζήσουν, αλλά, πάνω και πρώτα απ’ όλα, πάει να πει, ότι έχουν ευαισθησίες που τις εκφράζουν  μέσα από τον αλάνθαστο δίαυλο της μουσικής!           

          Όμως, τα Κέδρα, δεν είναι μονάχα φυτώριο οργανοπαικτών και μουσικών και δεν φημίζονται μόνο γι’ αυτούς. Φημίζονται και για το καλό τους το κρασί! Αληθινά, το κεδριώτικο κρασί, είναι των ματιών καθρέφτισμα, της γεύσης απόλαυση, της καρδιάς ξανάνιωμα και του νου ξαλάφρωμα.

          Ο Ιερός Ενοριακός Ναός των Κέδρων, που βρίσκεται στο κέντρο του χωριού, κτίστηκε το 1908 και είναι αφιερωμένος στη Γέννηση του Χριστού. Όμως, επειδή τα Χριστούγεννα έρχονται φορτωμένα με κρύα με χιόνια και με πολλές βροχάδες, το πανηγύρι γίνονταν, δε γίνεται πια, τη Δευτέρα και την Τρίτη της Λαμπρής.

          Στο Μαχαλά είναι η εκκλησία του Α –Γιώργη, η οποία είναι κτισμένη σιμά, λίγα μέτρα παραπάνω, από παλιότερη εκκλησία, που τη γκρέμισαν τα χρόνια. Εδώ γίνονταν πανηγύρι στις 23 του Απρίλη, ανήμερα στη γιορτή του Μεγαλομάρτυρα, αλλά δε γίνεται πια. Το έσβησε του χρόνου η βιάση, το αφάνισαν οι καιροί, το διέγραψε του κόσμου η αλλοτρίωση.  

          Σιμά στον Πλατανιά, υπάρχει το νεόκτιστο εκκλησάκι του Αγίου Νικολάου, όμως δε γιορτάζει ανήμερα στη γιορτή του Αγίου! Γιορτάζει στις 22 Αυγούστου, που η εκκλησία μας τιμά τη μνήμη του Αγίου Αγαθονίκου του μάρτυρα.

          Μετά τη Θεία Λειτουργία, στον Πλατανιά, γίνεται παραδοσιακό γλέντι με τραπέζια, με ψητά, με ποτά, με χορούς και με τραγούδια. Γίνεται κάτω απ’ τον βαθύ ίσκιο των πλατανιών και με συντροφιά αχώριστη του Ντεληδημιού το αδιάκοπο… το δροσερό τ’ αγέρι. 

          Παλιότερα, απάνω στον Αϊ –Λια  υπήρχε εκκλησάκι, αλλά, δυστυχώς, δεν υπάρχει πια.   

          Τέλος, σε μικρή απόσταση από τα Κέδρα, υπάρχουν τα απομεινάρια τούρκικου φυλακίου, «Κούλιας», διότι, ως γνωστόν, μέχρι το 1881 εδώ «πέρναγαν» τα σύνορα Ελλάδας –Τουρκίας.


Προβολή μεγαλύτερου χάρτη